وداع با استاد فرهیخته و چهره سرآمد علمی کشور؛ آیین یابود دکتر سیدحسن مهدیان برگزار شد

به گزارش روابط عمومی جهاد دانشگاهی البرز، در این مراسم که روز سه‌شنبه 23 تیرماه در دانشگاه خوارزمی برگزار شد، ایرج (ابوذر) ندیمی دانش‌آموخته دانشگاه خوارزمی و نماینده دوره ششم، هفتم و نهم مجلس شورای اسلامی گفت: آثار علمی، اندیشه و تربیت شاگردان موجب تداوم حیات علمی عالمان می‌شود و فقدان آنان اگرچه برای جامعه علمی خسارتی بزرگ است، اما مسیر علم با تلاش شاگردان و پژوهشگران ادامه خواهد یافت.

وی با تسلیت به جامعه علمی کشور، استادان، کارکنان، دانشجویان و فارغ‌التحصیلان دانشگاه خوارزمی، اظهار کرد: دانشگاه خوارزمی که پیشینه آن به سال ۱۲۹۷ بازمی‌گردد، دین بزرگی بر گردن جامعه علمی ایران دارد و در تربیت استادان فرهیخته‌ای که سال‌ها در دانشگاه‌ها، مراکز علمی و بخش‌های مختلف کشور نقش‌آفرینی کرده‌اند، سهمی برجسته داشته است.

ندیمی با اشاره به جایگاه علم در قرآن کریم گفت: خداوند در آیه" قُلْ هَلْ یَسْتَوِی الَّذِینَ یَعْلَمُونَ وَالَّذِینَ لَا یَعْلَمُونَ" با استفهام انکاری می‌پرسد آیا کسانی که می‌دانند با کسانی که نمی‌دانند برابرند و سپس علم را در برابر جهل و نور را در برابر ظلمت قرار می‌دهد. بر همین اساس، علم و جهل هرگز یکسان نیستند و ارزش دانش در آموزه‌های دینی جایگاهی ویژه دارد.

ندیمی ادامه داد: همه کسانی که در دانشگاه، مدرسه یا حوزه علمیه حضور دارند، یا شاگرد هستند یا استاد و این چرخه هیچ‌گاه متوقف نمی‌شود. هیچ استادی از آموختن بی‌نیاز نیست و همواره باید خود را با یافته‌های جدید علمی همراه کند. همان‌گونه که پیامبر اسلام(ص) نیز بر گردآوری دانش دیگران تأکید کرده‌اند و شهید مطهری نیز معتقد بود که اسلام برای علم هیچ محدودیتی از نظر زمان، مکان و حتی سن قائل نشده است.

این فعال انقلاب فرهنگی در دانشگاه تربیت معلم با انتقاد از نگاه تقابلی میان علم و ثروت اظهار کرد: امروز گاهی این تصور نادرست وجود دارد که باید میان علم و کارآفرینی یکی را انتخاب کرد یا هر فرد سرمایه‌دار الزاماً نگاه منفی دارد، در حالی که نه علم قابل نفی است و نه ثروتی که از مسیر درست، سالم و به دور از پولشویی و منابع نامشروع به دست آمده باشد.

ندیمی افزود: متأسفانه برخی نگاه‌های افراطی موجب شده است سرمایه‌داری سالم نیز با سوءظن نگریسته شود، در حالی که هیچ دولتی تنها با درآمدهای نفتی یا مالیاتی قادر به اداره کشور نیست و طبقات متوسط و سرمایه‌گذاران باید در چارچوب سیاست‌گذاری، هدایت و نظارت حکومت در توسعه اقتصادی مشارکت کنند.

وی با بیان اینکه دولت نباید خود مالک و کارفرمای اصلی اقتصاد باشد، گفت: بخشی از مفاسد اقتصادی ناشی از همین رویکرد است و ریشه در تفکراتی دارد که دولت را مالک همه امور می‌داند.

ندیمی با اشاره به ماندگاری آثار علمی دانشمندان گفت: علم از فضایل و ارزش‌های معنوی است که هرگز پایان نمی‌یابد و آنچه استادانی مانند دکتر سید حسن مهدیان به شاگردان خود آموخته‌اند، ممکن است نه تنها یک قرن بلکه تا نسل‌های آینده ادامه پیدا کند. حوزه‌هایی مانند فیزیک پلاسما نیز به دلیل گستردگی و تنوع کاربردها، افق‌های بی‌پایانی برای تولید علم دارند.

وی با اشاره به رقابت کشورها برای جذب نخبگان اظهار کرد: امروز یکی از ابزارهای سلطه در جهان، جذب و ربایش مغزهای متفکر است و این موضوع گاه به شکلی نرم و تدریجی انجام می‌شود. در عین حال، همه انسان‌ها دارای استعدادهای متفاوتی هستند و همان‌گونه که در روایات آمده است، انسان‌ها همچون معادن طلا و نقره‌اند و هر فرد استعداد ویژه‌ای دارد که باید شکوفا شود.

ندیمی با تأکید بر جایگاه تمدنی ایران گفت: ایران یکی از تمدن‌های بزرگ جهان بوده و نقش آن تنها به وسعت جغرافیا یا جمعیت محدود نمی‌شود، بلکه ریشه در تولید علم، فرهنگ و فناوری دارد. آثار تاریخی باقی‌مانده و حتی آثاری که امروز در موزه‌های کشورهای دیگر نگهداری می‌شوند، نشان‌دهنده پیشرفت ایرانیان در مهندسی، معماری، هنر، علوم انسانی و دیگر حوزه‌های علمی است.

وی با اشاره به کتاب خدمات متقابل اسلام و ایران شهید مطهری افزود: اسلام و ایران خدمات متقابلی به یکدیگر داشته‌اند و نباید تصور کرد که با درگذشت دانشمندان، مسیر علم پایان می‌یابد.

ندیمی تصریح کرد: در عالم چیزی به نام پایان وجود ندارد. انسان پایان‌پذیر نیست و دانشمند نیز با مرگ از میان نمی‌رود، زیرا اندیشه، آثار و شاگردان او همچنان در جامعه حضور دارند و در گردش است. همان‌گونه که علم پایان ندارد، عالم نیز پایان نمی‌یابد و هرچند نبود هر دانشمند خلأ و شکافی در جامعه علمی ایجاد می‌کند، اما مدرسه علم همیشه باز است و نسل‌های جدید بر پایه دانش و تجربه گذشتگان مسیر خود را ادامه می‌دهند.

وی ادامه داد: هیچ دانشمندی بدون بهره‌گیری از پیشینه علمی گذشتگان شکل نمی‌گیرد و همه علوم بر تاریخ و تجربه‌های پیشین استوارند. همان‌گونه که امروز نیز ابن‌سینا و دیگر بزرگان علم همچنان در تاریخ دانش حضور دارند و آثار آنان مبنای بسیاری از مطالعات علمی است.

ندیمی با اشاره به رسالت دانشمندان اظهار کرد: روشنگری، تنویر افکار و استفاده از علم برای شناخت و تسخیر طبیعت از مهمترین وظایف عالمان است و به همین دلیل، دانشمند هرگز نمی‌میرد؛ زیرا آثار علمی او در جامعه باقی می‌ماند.

این فعال انقلاب فرهنگی در دانشگاه تربیت معلم با اشاره به انقلاب فرهنگی گفت: هرچند آغاز آن را اقدامی درست می‌دانم، اما در ادامه به اهداف مورد انتظار دست نیافت. قرار نبود تنها چند کتاب تغییر کند، بلکه باید رویکردهای آموزشی، ارتباط دانشگاه با نیازهای زمان، بازار کار و اقتصاد دانش‌بنیان نیز متحول می‌شد.

وی بیان کرد: با وجود اقدامات انجام‌شده، هنوز به اهدافی که در سال‌های نخست انقلاب فرهنگی دنبال می‌شد، نرسیده‌ایم و نباید صرفاً به افزایش تعداد دانشجو، مقاله یا اختراع بسنده کرد، بلکه لازم است دستاوردهای علمی به فناوری و ثروت در داخل تبدیل شوند.

ندیمی همچنین با اشاره به تجربه حضور خود در مجلس شورای اسلامی گفت: در دوره‌ای که فراکسیون دانشگاهیان را پیگیری می‌کردیم، یکی از دغدغه‌های اصلی، نگاه فراتر از کمیسیون آموزش به مسائل دانشگاه و فراهم کردن زمینه تجاری‌سازی تولیدات علمی بود.

وی درباره شخصیت علمی دکتر سید حسن مهدیان نیز اظهار کرد: از ویژگی‌های برجسته این استاد فقید، توانایی جمع میان دین و علم بود و همین موضوع سبب شد سخنان و دیدگاه‌های او برای بسیاری از مخاطبان جذاب و اثرگذار باشد.

ندیمی با تسلیت به خانواده، شاگردان و جامعه علمی کشور گفت: از فقدان این استاد فرهیخته و دیگر دانشمندان متأسف و متأثر هستیم، اما همان‌گونه که قائد شهید و شهیدان زنده‌اند، عالمان نیز با آثار، اندیشه و شاگردان خود زنده می‌مانند. انتظار می‌رود همه کسانی که از مکتب این استادان بهره برده‌اند، راه آنان را پربارتر از گذشته ادامه دهند و یاد و نام آنان را در مسیر پیشرفت علم زنده نگه دارند.

در این مراسم، پیام تسلیت رئیس جهاد دانشگاهی هم قرائت شد. در پیام تسلیت علی منتظری آمده است:

«بسم‌الله الرحمن الرحیم

خبر درگذشت زنده یاد دکتر سیدحسن مهدیان، استاد برجسته رشته فیزیک دانشگاه خوارزمی و از بنیانگذاران پلاسماپزشکی در ایران، موجب تأثر و تألم عمیق گردید.

آن استاد فرهیخته پس از سال‌ها خدمت صادقانه، مجاهدت علمی و تربیت نسل‌های متعدد از دانشجویان و پژوهشگران، دار فانی را وداع گفت و جامعه علمی کشور را در سوگ فقدان یکی از سرمایه‌های ارزشمند خود نشاند. بی‌تردید، خدمات ماندگار ایشان در عرصه آموزش، پژوهش و توسعه علم، در حافظه علمی ایران اسلامی باقی خواهد ماند.

جهاددانشگاهی نیز خدمات و همراهی‌های ارزشمند زنده‌یاد دکتر مهدیان را هیچ‌گاه فراموش نخواهد کرد. ایشان در سال‌های ۱۳۶۲ و ۱۳۶۳ به‌عنوان مسئول بخش طرح‌ها و تحقیقات و عضو شورای جهاددانشگاهی دانشگاه تربیت معلم، نقش مؤثری در حمایت از فعالیت‌های جهاددانشگاهی ایفا کردند و پس از آن نیز، چه در دوران ریاست دانشگاه تربیت معلم و چه در مسئولیت‌های بعدی، همواره از حامیان دلسوز و اثرگذار این نهاد بودند.

اینجانب، ضایعه درگذشت این استاد فرزانه را به خاندان معزز و داغدار، جامعه دانشگاهی کشور، همکاران، شاگردان و همه دوستداران و ارادتمندان ایشان صمیمانه تسلیت عرض نموده، از درگاه خداوند متعال برای آن فقید سعید، رحمت واسعه و مغفرت الهی و برای بازماندگان محترم، صبر، شکیبایی و اجر مسئلت می‌نمایم.

در پایان این مراسم، یادنامه رئیس بنیاد ملی نخبگان کشور در سوگ زنده‌یاد دکتر سید حسن مهدیان قرائت شد.

در این پیام آمده است: بی‌تردید اثر فقدان یک عالم در روند علمی کشور جبران‌ناپذیر است. خبر ارتحال دانشمند فقید، زنده‌یاد استاد سید حسن مهدیان، موجب تأثر جامعه علمی کشور شد. این استاد که از مؤسسان فیزیک پلاسما در کشور به شمار می‌رفت، از مؤثرترین استادان علم فیزیک بود و با تألیف کتاب‌ها و مقالات متعدد و تربیت دانشمندان مجرب، در پیشرفت علمی کشور جریان‌آفرینی کرد. فقدان ایشان موجب اندوه شاگردان، همکاران و جامعه علمی و بنیاد ملی نخبگان شده است.

ضمن عرض تسلیت به خانواده، دوستان، شاگردان و جامعه علمی کشور، از خداوند متعال برای آن مرحوم علو درجات مسئلت دارم و امیدوارم منش معلمی، سلوک اخلاقی و راه علمی ایشان توسط نخبگان و صاحبان استعدادهای برتر کشور تداوم یابد.»

گفتنی است دکتر مهدیان کارشناسی خود را در رشته فیزیکی از دانشگاه تربیت معلم سابق و خوارزمی کنونی دریافت و سپس دوره کارشناسی ارشد و دکتری را در دانشگاه میسوری کلمبیا گذراند.

وی در سال‌های ۱۳۶۵ تا ۱۳۶۸، ریاست دانشگاه خوارزمی را بر عهده داشت. معاونت آموزشی دانشگاه تربیت مدرس، معاونت دانشجویی دانشگاه تربیت مدرس، معاونت آموزشی دانشگاه خوارزمی، ریاست دانشکده فیزیک دانشگاه خوارزمی و ریاست پژوهشکده پلاسمای دانشگاه خوارزمی از دیگر سوابق دکتر مهدیان بود.

از دکتر سیدحسن مهدیان در سال ۱۴۰۲ به عنوان سرآمد علمی استان البرز قدردانی شده بود.